Bánh kem 20/10 là món quà được nhắc tới nhiều nhất mỗi khi ngày Phụ nữ Việt Nam đến gần. Năm nào cũng vậy, câu hỏi quen thuộc lại quay lại: tự tay làm ở nhà hay ra tiệm đặt sẵn? Chúng tôi đã nghe cả hai phía tranh luận, và thấy mỗi bên đều có lý riêng. Bài này không bênh phương án nào, chỉ bóc tách phần công sức và chi phí mà người ta hay quên tính.
Tự làm nghe rẻ nhưng tính đủ thì chưa chắc
Phần lớn mọi người bắt đầu bằng một phép tính rất gọn. Bột, trứng, kem tươi, ít trái cây trang trí, cộng lại có vẻ nhẹ hơn một chiếc bánh mua ngoài. Phép tính đó không sai, nhưng nó mới chỉ chạm phần nổi.
Chi phí nguyên liệu, khuôn và phần bỏ đi khi làm hỏng
Nguyên liệu làm bánh hiếm khi bán theo đúng lượng bạn cần. Kem tươi thường đóng hộp lớn, mua về dùng chưa hết nửa hộp. Bột chuyên dụng, vani, gelatin hay màu thực phẩm cũng vậy, đều tính theo gói. Phần thừa nếu không có kế hoạch làm tiếp thì để tủ lạnh rồi bỏ.
Kế đến là dụng cụ. Khuôn tròn, đui bắt kem, bàn xoay, máy đánh trứng cầm tay là những món dùng được lâu dài. Nhưng lần đầu tiên, chúng vẫn là khoản chi thật. Nếu bạn chỉ làm bánh mỗi năm một lần, chi phí ấy chia ra không hề dễ chịu như tưởng tượng.
- Nguyên liệu mua theo quy cách lớn, phần dư khó dùng hết trong tuần.
- Dụng cụ cơ bản như khuôn, đui, bàn xoay và máy đánh trứng.
- Mẻ hỏng phải bỏ đi: cốt xẹp, kem tách nước, mặt bánh rỗ vì kem chưa đủ lạnh, và cả tâm trạng đi kèm khi trời đã khuya mà bánh vẫn chưa xong.
Chuyện chỗ để đồ cũng đáng nghĩ. Bếp chung cư vốn chật, thêm mấy món dụng cụ là mặt bàn hết chỗ xoay xở. Chúng tôi từng bàn kỹ chuyện này trong bài về cách chọn phụ kiện tủ bếp cho gian bếp nhỏ, vì đồ làm bánh mua rồi thường ở lại rất lâu.
Trước khi quyết, bạn có thể xem qua vài mẫu bánh của một tiệm quen tại đây để có một mốc so sánh cho riêng mình. Nhìn thấy mức giá và kiểu dáng thực tế, bạn sẽ ước lượng dễ hơn nhiều so với ngồi nhẩm trong đầu.
Thời gian thật sự cần bỏ ra cho một chiếc bánh kem 20/10
Đây mới là khoản đắt nhất. Cốt bánh phải nướng, rồi để nguội hoàn toàn mới cắt lớp được. Cắt lúc bánh còn ấm là kem chảy, mặt bánh nhão, chữa cách nào cũng không đẹp lại.
Sau đó tới phần đánh kem. Kem tươi đòi hỏi âu lạnh, tay đều và mắt canh liên tục, chỉ quá đà một chút là kem lợn cợn. Rồi mới đến phủ mặt, láng cạnh, bắt hoa, viết chữ. Người quen tay làm nhanh, người mới thì gấp đôi thời gian là bình thường.
Cộng cả khâu dọn dẹp, một buổi tối gần như trôi hết. Nếu bạn đi làm về muộn, đây là điều nên cân nhắc trước tiên. Bánh đẹp mà người tặng mệt lả thì không khí bữa tiệc cũng khó vui.
Khi nào tự làm là lựa chọn đúng
Nói vậy không có nghĩa tự làm là dại. Có những hoàn cảnh mà chiếc bánh nhà làm thắng tuyệt đối, và giá trị của nó không nằm ở hình thức.
Người nhận là mẹ hoặc bà, coi trọng cái tình hơn hình thức
Mẹ và bà thường không soi đường bắt kem có đều không. Điều các bà, các mẹ nhớ là con cháu đã đứng trong bếp bao lâu vì mình. Một chiếc bánh hơi méo, chữ viết run tay, lại được kể đi kể lại nhiều năm sau đó.
Chúng tôi từng gặp trường hợp một bạn đọc làm bánh lần đầu, mặt kem lồi lõm thấy rõ. Bạn ấy định giấu đi mua bánh khác. Cuối cùng vẫn mang ra, và mẹ bạn chụp ảnh gửi khắp nhóm họ hàng. Chiếc bánh vụng về đó làm được việc mà bánh tiệm khó làm.
Khi bạn đã có sẵn dụng cụ và từng làm vài lần
Điều kiện thứ hai thực tế hơn: bạn phải từng làm rồi. Ngày lễ không phải lúc để thử công thức mới. Áp lực thời gian cộng với thao tác chưa quen là công thức dẫn tới hỏng.
Nếu trong nhà đã có lò, có máy đánh trứng, và bạn đã làm trót lọt vài lần trong năm thì mọi thứ nhẹ đi hẳn. Bạn biết cốt của mình nở thế nào, biết kem nhà mình cần đánh tới đâu. Đó là loại kinh nghiệm không đọc công thức nào thay được.
Một mẹo nhỏ từ đội ngũ chúng tôi: hãy chia việc ra hai ngày. Nướng cốt từ tối hôm trước, bọc kín để tủ lạnh, hôm sau chỉ còn đánh kem và trang trí. Cách này giảm căng thẳng rất nhiều. Nếu định mời thêm vài người thân sang dùng bánh, chuẩn bị luôn phần đồ uống cho tiện; bạn có thể tham khảo kinh nghiệm chọn máy pha cà phê nếu nhà hay tiếp khách vào dịp lễ.
Khi nào nên để tiệm lo
Ở chiều ngược lại, có những tình huống mà cố tự làm là tự làm khó mình. Nhận ra sớm sẽ tiết kiệm được cả tối.
Cần bánh cho cả phòng ban, cần đúng giờ, cần mẫu trang trí khó
Bánh cho gia đình khác hẳn bánh cho tập thể. Một chiếc bánh phục vụ vài chục người phải đủ lớn, cắt ra vẫn đẹp, và phải có mặt đúng giờ nghỉ trưa. Ba yêu cầu đó cùng lúc là bài toán của người làm nghề, không phải của người làm chơi.
Chưa kể phần trang trí. Mẫu vẽ tay, hoa kem nhiều tầng hay chữ uốn theo phong cách riêng đều cần đui chuyên dụng và tay nghề tích lũy. Với trường hợp này, chọn sẵn một mẫu bánh kem 20/10 đặt tiệm sẽ đỡ áp lực hơn nhiều, vì bạn chỉ cần chốt mẫu và giờ giao.
Khi không có lò hoặc chỉ còn một buổi tối trước ngày lễ
Nhiều căn hộ cho thuê không có lò nướng. Lò vi sóng có chức năng nướng cũng khó cho ra cốt bánh mềm xốp như ý. Thiếu thiết bị nền tảng thì mọi cố gắng sau đó đều bấp bênh.
Trường hợp còn phổ biến hơn: bạn nhớ ra chuyện quà cáp vào tối hôm trước. Lúc này đặt tiệm là quyết định tỉnh táo. Đặt sớm trong ngày, chốt giờ giao, rồi dành thời gian còn lại cho việc khác. Nhiều người ghép thêm bó hoa cho trọn bộ; danh sách shop hoa tươi được yêu thích tại TP.HCM có thể giúp bạn rút ngắn khâu tìm kiếm.
Dưới đây là bảng tóm tắt để bạn hình dung nhanh hai hướng đi.
| Tiêu chí | Tự làm tại nhà | Đặt tiệm |
|---|---|---|
| Công sức | Chiếm gần trọn một buổi, gồm cả nướng, chờ nguội, đánh kem, trang trí và dọn bếp sau cùng | Chủ yếu là chọn mẫu và chốt giờ |
| Chi phí | Nhẹ nếu đã có sẵn dụng cụ | Rõ ràng ngay từ đầu, không phát sinh phần nguyên liệu thừa |
| Hình thức | Mộc mạc, phụ thuộc tay nghề | Đều tay, làm được mẫu khó |
| Rủi ro | Có khả năng hỏng mẻ, và nếu hỏng sát giờ thì gần như không kịp xoay xở phương án thay thế | Chủ yếu nằm ở khâu giao hàng đúng hẹn |
| Giá trị tinh thần | Rất cao với người thân trong nhà | Phù hợp bối cảnh tập thể, đồng nghiệp |
Kết luận
Sau nhiều mùa 20/10, chúng tôi không thấy phương án nào thắng hẳn phương án nào. Tự làm thắng ở cái tình và ở những chi tiết vụng về mà người nhận nhớ lâu. Đặt tiệm thắng ở sự chắc chắn, ở đúng giờ và ở những mẫu bánh mà tay nghiệp dư khó với tới. Chọn sai không phải vì bạn chọn nhầm bên, mà vì bạn chọn lệch với hoàn cảnh của chính mình.
Vậy nên hãy cân hai thứ trước khi quyết: quỹ thời gian rảnh thật sự của bạn trong những ngày đó, và kỳ vọng của người sẽ nhận bánh. Nếu bạn còn nguyên một buổi tối và người nhận là mẹ, hãy vào bếp. Nếu lịch đã kín và bánh phải phục vụ cả phòng, hãy để tiệm lo phần kỹ thuật. Bạn có thể tham khảo thêm các bài chia sẻ khác trên trang để chuẩn bị cho dịp lễ năm nay được trọn vẹn hơn.