Không ít chủ shop chạy quảng cáo đều đặn, đăng bài mỗi ngày, thế mà gõ tên shop lên Google vẫn chẳng thấy đâu. Nghe thì khó tin, nhưng đây là tình trạng chúng tôi gặp khá thường xuyên khi làm việc với các shop nhỏ. Phần lớn vấn đề không nằm ở chỗ làm quá ít. Vấn đề thường là thứ tự ưu tiên bị lệch. Trong bài này, chúng tôi chia sẻ 5 kinh nghiệm marketing và SEO thực tế, kèm tiêu chí chọn lựa rõ ràng và những hạn chế bạn nên biết trước khi thử.
Vì sao làm marketing rồi vẫn không có khách?
Làm marketing cho shop nhỏ giống như tưới cây giữa trưa nắng. Tưới nhiều chưa chắc cây lớn nhanh. Nếu bộ rễ chưa được chăm, nước càng nhiều lại càng dễ úng. Điều này nghe hiển nhiên, nhưng khi đang bận chạy theo từng chiến dịch, ít ai dừng lại nhìn xem rễ cây của mình ra sao.
Tình huống chúng tôi gặp nhiều nhất là shop đăng bài đều tay trên mạng xã hội, chạy vài chiến dịch nhỏ, nhưng khách ghé vẫn rất ít. Khi xem lại, thường thấy hồ sơ doanh nghiệp trên Google còn thiếu thông tin. Website chưa trả lời được câu hỏi nào của khách. Và chưa ai đo xem liên hệ thật sự đến từ đâu. Có shop còn chưa từng kiểm tra xem một cuộc gọi đến từ kênh nào.
Chúng tôi không tin có phép màu nào ở đây. Năm kinh nghiệm dưới đây đều có tiêu chí cụ thể, đối tượng phù hợp và điểm cần cẩn trọng. Nếu có điểm nào chưa chắc với ngành của bạn, hãy tự kiểm chứng trước khi làm.
Chúng tôi chọn 5 kinh nghiệm này theo tiêu chí nào?
Chúng tôi không chọn theo cảm tính. Mỗi kinh nghiệm phải đáp ứng ba điều kiện. Thứ nhất, nó đã được nhiều chủ shop lặp lại trong thực tế, không phải lý thuyết nằm trên giấy. Thứ hai, có thể áp dụng với ngân sách dưới 5 triệu đồng mỗi tháng, vì phần lớn shop nhỏ chưa chi được nhiều hơn. Thứ ba, phải nói rõ hạn chế để bạn không kỳ vọng vượt thực tế.
Cần hiểu ngay từ đầu rằng không có công thức nào đúng cho mọi ngành. Một quán cà phê khác xưởng cơ khí, và một shop thời trang khác hẳn một dịch vụ sửa chữa tận nhà. Hãy xem những điều dưới đây là điểm xuất phát để thử nghiệm, rồi điều chỉnh theo dữ liệu của chính mình.
Bắt đầu từ câu hỏi thật của khách, đừng bắt đầu từ danh sách từ khóa đẹp
Nhiều người mở công cụ tìm từ khóa, chọn những cụm có lượng tìm kiếm cao nhất rồi viết bài theo đó. Cách này nghe có vẻ hợp lý, nhưng thường cho ra nội dung không ai thực sự cần. Điều khách hàng quan tâm nằm ở cách họ đặt câu hỏi, chứ không nằm ở con số trên màn hình công cụ.
Vậy câu hỏi thật lấy ở đâu? Trước hết, hãy đọc lại tin nhắn, bình luận và những câu khách hay hỏi qua điện thoại trong vài tháng gần đây. Tiếp theo, thử gõ từ khóa vào Google và xem phần gợi ý tự động hoặc mục câu hỏi liên quan. Đó là ngôn ngữ thật của người mua, và thường dễ hiểu hơn mọi danh sách từ khóa.
Phương pháp này đặc biệt hợp với shop mới, khi chưa có dữ liệu tìm kiếm đáng kể. Tuy nhiên, số câu hỏi thu được thường không nhiều. Vì vậy, bạn nên đối chiếu thêm bằng một công cụ miễn phí trước khi quyết định hướng nội dung.
Hồ sơ Google Business Profile thường đưa khách đến nhanh hơn website
Đây là điểm nhiều người hay bỏ qua. Với dịch vụ địa phương như sửa chữa, quán ăn, phòng khám hay cửa hàng vật liệu, hồ sơ doanh nghiệp trên Google thường là thứ khách nhìn thấy đầu tiên. Nói đơn giản, đó là bảng hiệu của bạn trên bản đồ.
Một hồ sơ đầy đủ gồm tên, địa chỉ, giờ mở cửa, ảnh thật, mô tả dịch vụ và đặc biệt là đánh giá của khách hàng. Phần này thường chỉ mất vài ngày để hoàn thiện, trong khi một website có nội dung tốt có thể cần vài tháng mới cho kết quả. Vì thế, với shop địa phương, chúng tôi thường khuyên làm hồ sơ trước.
Dưới đây là ước lượng tương đối để bạn hình dung. Con số thực tế còn phụ thuộc vào ngành và khu vực, nên hãy kiểm chứng lại.
| Hạng mục | Thời gian làm ban đầu | Mức đầu tư ban đầu |
|---|---|---|
| Hoàn thiện hồ sơ Google Business Profile | Vài ngày | Gần như miễn phí, chủ yếu là công sức |
| Website cơ bản có nội dung | Vài tuần đến vài tháng | Chi phí tên miền, hosting và thời gian viết nội dung |
Hạn chế cần lưu ý là hồ sơ này phụ thuộc nhiều vào đánh giá của khách và quy định của nền tảng, nên có thể thay đổi bất cứ lúc nào. Đừng đặt toàn bộ hy vọng vào một kênh duy nhất. Hãy xem đây là nền tảng ban đầu rồi dần xây thêm các kênh khác. Nếu muốn tham khảo thêm cách xây dựng kênh bán hàng, bạn có thể xem chuyên mục marketing để biết các hướng tiếp cận khác.
Viết cho một nhu cầu cụ thể, đừng cố viết cho tất cả mọi người
Lỗi thường gặp là viết một bài dài, bàn đủ thứ về ngành, với hy vọng bao trùm mọi kiểu tìm kiếm. Kết quả là bài nào cũng nông, không bài nào giải quyết được vấn đề của ai cụ thể. Cả công cụ tìm kiếm lẫn người đọc đều cần nội dung đi thẳng vào một nhu cầu rõ ràng.
Chúng tôi thường làm theo quy trình khá đơn giản. Đầu tiên, chọn một câu hỏi thật từ khách. Kế đến, viết dàn ý theo đúng thứ tự khách cần biết. Sau đó kiểm tra xem bài đã trả lời trọn vẹn chưa. Cuối cùng, cập nhật định kỳ khi giá cả hay quy định thay đổi. Mỗi bài nên trả lời đúng một câu hỏi, viết rõ ràng và có ví dụ lấy từ thực tế bán hàng của shop.
Cách này hợp nhất với người đã nắm kiến thức ngành và đủ kiên nhẫn viết đều tay. Hạn chế là nó tốn thời gian, và kết quả không đến ngay. Đừng đánh giá hiệu quả sau một tuần, vì nội dung cần thời gian để được tìm thấy và tin tưởng.
Chỉ đo ba chỉ số, nhưng phải đo cho đúng cách
Nhiều shop nhìn vào hàng chục chỉ số rồi rối lên, không biết cái nào mới quan trọng. Thật ra bạn chỉ cần theo dõi ba thứ: số lần shop hiển thị khi người ta tìm kiếm, số lần người ta bấm vào, và số liên hệ thật như cuộc gọi, tin nhắn hoặc đơn hàng.
Hai công cụ miễn phí chúng tôi hay dùng là Google Search Console và Google Analytics. Search Console cho biết người ta đang tìm bằng từ khóa nào và bạn xếp ở vị trí nào. Analytics cho biết họ làm gì sau khi vào website. Tuy vậy, con số trên màn hình chỉ thật sự có ý nghĩa khi đối chiếu với doanh thu và số khách thực tế. Lượt xem đẹp mà không có khách thì chưa phải thành công.
Chia ngân sách giữa quảng cáo và SEO, nhưng đừng đầu tư một lần cho tất cả
Quảng cáo có tốc độ nhanh: bật lên là có người nhìn thấy ngay. SEO, tức là làm cho website xuất hiện tự nhiên trên kết quả tìm kiếm, thì chậm hơn nhưng bền hơn. Hai kênh này không thay thế nhau mà bổ trợ cho nhau. Bài toán thường là phối hợp sao cho hợp với túi tiền.
Với shop nhỏ, chúng tôi thường gợi ý chia ngân sách theo giai đoạn. Trong tháng đầu, nên dành phần lớn cho thử nghiệm để xem từ khóa và thông điệp nào có người phản hồi. Sau đó, những gì đã cho thấy hiệu quả mới tăng dần. Cách này giúp bạn tránh dồn tiền vào một hướng chưa ai kiểm chứng.
Phương pháp này hợp với shop đã có ít nhất một kênh bán hàng ổn định và muốn mở rộng có kiểm soát. Không có tỷ lệ chuẩn nào áp dụng chung cho mọi ngành. Hãy tự thử nghiệm và điều chỉnh dựa trên dữ liệu của chính bạn.
Những sai lầm thường gặp khi làm marketing cho shop nhỏ
Chúng tôi thấy có ba sai lầm lặp lại nhiều nhất. Sai lầm đầu tiên là thuê dịch vụ rồi không theo dõi kết quả. Đến khi nhìn lại mới nhận ra không biết tiền đã đi đâu. Hãy yêu cầu báo cáo rõ ràng theo định kỳ và đọc thật kỹ.
Sai lầm thứ hai là thay đổi chiến lược quá nhanh. Chiến dịch chưa chạy đủ thời gian đã bị bỏ dở rồi chuyển sang cái mới. Cách làm này khiến bạn không bao giờ biết điều gì thực sự hiệu quả, vì không có đủ dữ liệu để so sánh.
Sai lầm thứ ba là sao chép nội dung của đối thủ mà không thêm kinh nghiệm riêng. Công cụ tìm kiếm không ưa nội dung trùng lặp, và khách hàng cũng nhận ra ngay khi đọc một bài không có gì mới. Điểm mạnh của bạn nằm ở những điều chỉ mình biết từ thực tế bán hàng mỗi ngày.
Nên tự làm hay thuê ngoài?
Tự làm là lựa chọn hợp lý khi bạn có thời gian và hiểu rõ khách hàng. Người hiểu khách nhất thường cũng là người viết nội dung tốt nhất. Ngược lại, thuê ngoài sẽ hợp hơn khi cần kỹ thuật như tốc độ tải trang hay cấu trúc website, hoặc khi khối lượng nội dung vượt quá thời gian bạn có. Nếu cân nhắc thuê, hãy chọn đối tác có báo cáo minh bạch và giải thích được việc họ đang làm. Cẩn trọng với ai hứa đưa website lên vị trí số một trong thời gian ngắn, vì không ai kiểm soát được thứ hạng tuyệt đối.
Một việc có thể làm ngay trong tuần này
Đừng cố làm cả năm kinh nghiệm cùng lúc. Hãy chọn một việc phù hợp nhất với tình hình shop hiện tại. Nếu bạn bán dịch vụ địa phương, bắt đầu với hồ sơ trên Google là hợp lý nhất. Nếu chưa có nội dung, hãy gom câu hỏi thật của khách. Sau đó đặt một mục tiêu đo được trong 30 ngày, chẳng hạn số cuộc gọi tăng thêm hoặc lượt tìm thấy tăng lên. Ghi lại kết quả mỗi tuần để điều chỉnh, thay vì làm theo cảm tính. Với nhiều shop, chỉ cần kiên trì đúng một việc trong một tháng đã đủ cho thấy đang đi đúng hướng hay cần đổi cách.
Câu hỏi thường gặp
Shop mới có nên làm SEO ngay không?
Nên bắt đầu, nhưng đừng kỳ vọng nhanh. Với shop mới, hoàn thiện hồ sơ doanh nghiệp và viết vài nội dung trả lời câu hỏi thật của khách là đủ đặt nền móng. Không cần đầu tư lớn vào kỹ thuật phức tạp khi chưa có nhiều khách.
Bao lâu thì thấy kết quả SEO?
Thường cần vài tháng, và thời gian này tùy mức độ cạnh tranh của ngành. Có ngành thấy kết quả sớm hơn, có ngành cần lâu hơn. Đây chỉ là ước lượng, bạn nên tự theo dõi số liệu của mình.
Nên bắt đầu từ kênh nào khi ngân sách rất thấp?
Thông thường là hồ sơ doanh nghiệp trên Google và các nội dung hữu ích do chính bạn viết. Chúng gần như không tốn tiền, dù tốn thời gian. Quảng cáo chỉ nên bật khi bạn đã biết thông điệp nào có người phản hồi.
Làm sao biết marketing đang hiệu quả?
Hãy nhìn vào số liên hệ thật như cuộc gọi, tin nhắn hoặc đơn hàng, rồi đối chiếu với chi phí đã bỏ ra. Lượt xem chỉ là chỉ báo phụ. Nếu số khách không tăng, hãy xem lại cách làm thay vì tăng thêm ngân sách.
Có cần thuê người viết nội dung không?
Không bắt buộc. Nếu bạn hiểu khách và có thời gian, tự viết thường chân thực hơn. Nếu khối lượng quá lớn, có thể thuê người viết, nhưng hãy cung cấp kiến thức và ví dụ thật từ shop của bạn, và luôn đọc lại trước khi đăng.