Ở bên mình, mỗi lần trò chuyện với độc giả, chúng tôi lại nghe những câu chuyện na ná nhau: đau lưng, mỏi cổ, vai nặng trĩu sau một ngày gõ phím hoặc cày game. Cơ thể con người được tạo ra để vận động, không phải để ngồi yên tám đến mười tiếng liền. Khi bạn cúi về phía màn hình suốt nhiều giờ, cơ và đốt sống thắt lưng phải gánh một lực lớn hơn bình thường rất nhiều. Vì vậy, ghế chuyên game đang được nhiều người quan tâm hơn trước.
Vì sao người ngồi máy tính lâu hay bị đau lưng?
Thói quen ngồi lâu là thủ phạm đầu tiên. Có một bạn đọc từng nhắn cho chúng tôi, khi được hỏi lại mới nhận ra mình đã ngồi gần ba tiếng mà chưa đứng dậy lần nào. Cơ thể lúc đó giống một chiếc xe chạy mãi mà không bảo dưỡng. Nó không hỏng ngay, nhưng hỏng dần. Nhiều người chỉ giật mình khi cơn đau đã xuất hiện.
Cơ thể thường báo trước. Cổ cứng khi quay sang bên, vai nặng vào cuối buổi, hay tê nhẹ ở cổ tay khi gõ phím đều là những tín hiệu đáng chú ý. Để ý sớm sẽ giúp bạn tránh được nhiều rắc rối về sau.
Ngồi làm việc, ngồi học và ngồi chơi game là ba kiểu khác nhau. Chơi game thường kéo dài hơn. Khi căng thẳng, người chơi hay nghiêng người về phía trước. Tư thế ấy đẩy áp lực lên vùng thắt lưng nhiều hơn hẳn so với công việc văn phòng thông thường. Ngồi lâu kết hợp với tư thế gù là sự kết hợp khó chịu nhất.
Tư thế ngồi đúng trông như thế nào?
Trước khi bàn chuyện mua ghế, bạn cần hình dung được tư thế đúng. Một chiếc ghế tốt nhưng ngồi sai vẫn gây đau. Nói ngắn gọn, tư thế đúng là khi cơ thể không phải gồng để giữ thăng bằng.
Khuỷu tay nên tạo góc khoảng 90 đến 110 độ khi gõ phím. Màn hình đặt ngang tầm mắt, cách mắt khoảng một cánh tay. Lưng nên tựa vào phần cong tự nhiên ở thắt lưng. Hai bàn chân đặt chắc trên sàn, đầu gối hơi thấp hơn hông. Nếu chân lơ lửng, nhiều khả năng ghế đang quá cao.
Có một cách kiểm tra khá đơn giản. Sau khoảng 30 phút ngồi, hãy thả lỏng vai và hít một hơi sâu. Nếu vai tự hạ xuống, tư thế của bạn ổn. Nếu vai vẫn nhô lên và cổ đang chúi về phía trước, bạn nên chỉnh lại ngay.
Chọn ghế chuyên game cần để ý những gì?
Khung và chất liệu quyết định độ bền của ghế. Khung thép hoặc khung nhựa chịu lực tốt thường đồng hành với bạn nhiều năm. Ghế giá rẻ hay kêu cọt kẹt sau vài tháng, vì các mối nối lỏng dần. Không ít người phải mua lại chỉ sau một thời gian ngắn.
Tựa lưng và tựa đầu nên điều chỉnh được. Tay vịn cần lên xuống và xoay được, để khuỷu tay không bị bỏ lửng khi chơi. Một chiếc ghế không cho chỉnh gì cũng giống như mua áo may sẵn một cỡ cho cả nhà: lúc vừa thì ổn, nhưng hiếm khi thật sự vừa với ai.
Đệm ghế cần đủ êm nhưng đừng quá mềm. Đệm lún làm hông tụt xuống và lưng mất điểm tựa. Thoáng khí cũng đáng quan tâm, nhất là khi bạn ngồi lâu và cơ thể bắt đầu ra mồ hôi.
Nên chọn ghế văn phòng hay ghế chuyên game?
Hai loại có nhiều điểm chung, nhưng cảm giác ngồi khác nhau khá rõ. Ghế chuyên game thường có tựa lưng cao, hông ôm sát và đệm dày ở vùng vai.
Nếu chủ yếu làm việc văn phòng và thỉnh thoảng chơi nhẹ, một chiếc ghế văn phòng điều chỉnh tốt là đủ. Còn nếu bạn chơi hoặc livestream cả buổi tối, ghế chuyên game sẽ giữ người ổn định hơn khi nghiêng người theo những pha căng thẳng.
Lấy ví dụ một bạn làm lập trình tại nhà. Ban ngày ngồi khoảng tám tiếng, tối chơi game thêm hai tiếng. Với nhịp sinh hoạt như vậy, đội ngũ bên mình thường khuyên chọn một chiếc ghế công thái học làm nền, rồi cân nhắc thêm ghế chuyên game nếu ngân sách cho phép. Bạn có thể tham khảo ghế gaming chuyên dụng cho game thủ để so sánh các mẫu hiện có.
Ngân sách hợp lý và cách tránh mua nhầm
Giá ghế trên thị trường khá đa dạng. Với nhu cầu văn phòng cơ bản, bạn vẫn có thể chọn được ghế đủ dùng ở mức vừa phải. Ghế chuyên game hoặc ghế công thái học có đủ điều chỉnh thì mức đầu tư sẽ cao hơn đáng kể.
Dấu hiệu ghế kém chất lượng khá dễ nhận ra. Ghế lắc lư ở các mối nối, tay vịn lỏng, đệm xẹp nhanh sau vài tuần đều là tín hiệu rõ ràng. Hãy kiểm tra kỹ chân ghế và bánh xe, vì đó thường là bộ phận xuống cấp sớm nhất.
Nếu có điều kiện, bạn nên ngồi thử trực tiếp. Không thì đọc đánh giá từ nhiều nguồn, và chú ý phần phản hồi về độ bền sau vài tháng sử dụng. Đừng chỉ nhìn hình ảnh, hãy xem thông số điều chỉnh có đầy đủ không. Bạn cũng có thể xem thêm các dòng ghế công thái học và gaming tại đây để đối chiếu.
Thói quen nghỉ ngơi giúp giảm mỏi
Dù ghế tốt đến đâu, cơ thể vẫn cần được nghỉ. Nhiều chuyên gia nhắc đến quy tắc 20-20-20: cứ mỗi 20 phút nhìn màn hình, hãy nhìn một vật ở xa khoảng 6 mét trong 20 giây. Thói quen nhỏ này giúp mắt đỡ mỏi và hạn chế khô mắt khi làm việc hay chơi game liên tục.
Nên đứng dậy đi lại mỗi 45 đến 60 phút. Chỉ cần vài bước, duỗi người và xoay vai là máu đã lưu thông trở lại. Bạn không cần đi tập gym, chỉ cần đừng để cơ thể đóng băng trong một tư thế quá lâu.
Cổ tay cũng cần được chăm sóc. Khi dùng chuột và bàn phím thường xuyên, hãy giữ cổ tay thẳng, không gập xuống. Vài động tác xoay cổ tay và xòe ngón tay mỗi giờ sẽ giúp giảm căng cơ rõ rệt.
Sắp xếp góc làm việc và giải trí tại nhà
Ánh sáng ảnh hưởng nhiều hơn bạn nghĩ. Đặt màn hình lệch so với cửa sổ để tránh chói nắng. Nếu phòng tối, nên có đèn nền phía sau màn hình để mắt không phải điều tiết quá mức.
Không gian nhỏ không đồng nghĩa với việc phải chịu khổ. Một chiếc ghế gọn, bàn có chiều cao phù hợp và kệ treo màn hình là đủ để tạo góc làm việc thoải mái ngay trong căn phòng nhỏ.
Bàn và ghế nên chọn đồng bộ. Bàn quá cao hoặc quá thấp so với ghế khiến bạn phải chỉnh tư thế liên tục. Hãy đo chiều cao trước khi mua để đảm bảo khớp với nhau.
Những sai lầm thường gặp khi ngồi lâu
Nhiều người quen ngồi nghiêng, vắt chéo chân hoặc co một chân lên ghế. Tư thế này làm lệch cột sống và dễ gây đau một bên hông. Nếu bạn hay làm vậy mà không để ý, hãy chú tâm điều chỉnh lại.
Một sai lầm khác là chỉnh ghế một lần rồi bỏ mặc. Cơ thể thay đổi theo thời gian, nên tư thế hợp lý hôm nay có thể không còn phù hợp sau vài tháng. Đội ngũ bên mình khuyên bạn kiểm tra lại cài đặt mỗi tuần một lần.
Đau nhẹ kéo dài là tín hiệu không nên bỏ qua. Nhiều người nghĩ chỉ là mỏi tạm thời rồi để thành đau mãn tính. Nếu cơn đau kéo dài nhiều ngày, hoặc lan xuống chân, hãy đi khám để được tư vấn đúng cách.
Gợi ý ghế phù hợp theo nhóm người dùng
Sinh viên và nhân viên văn phòng cần một chiếc ghế ổn định, điều chỉnh được độ cao và tựa lưng. Freelancer làm tại nhà thì cần thêm sự thoải mái cho những buổi làm việc kéo dài cả ngày.
Game thủ và streamer thường ngồi nhiều giờ mỗi ngày. Họ nên ưu tiên ghế có tựa lưng cao, đệm vai và hông tốt, đồng thời có khả năng ngả lưng để nghỉ giữa các ván.
Người lớn tuổi hoặc người từng có vấn đề về cột sống nên chọn ghế có điểm tựa lưng vừa phải và tay vịn chắc chắn để dễ đứng dậy. Với nhóm này, chúng tôi khuyên trao đổi với bác sĩ trước khi quyết định.
Câu hỏi thường gặp
Ngồi bao nhiêu tiếng thì nên nghỉ?
Đội ngũ khuyên đứng dậy mỗi 45 đến 60 phút. Ngồi liên tục quá lâu vẫn gây mỏi dù ghế tốt đến đâu. Chỉ vài phút đi lại là cơ thể đã đỡ căng hơn nhiều.
Chỉ chơi game vài giờ mỗi tuần có cần ghế chuyên dụng không?
Nếu chỉ chơi vài giờ mỗi tuần, một chiếc ghế văn phòng tốt là đủ. Ghế chuyên game phát huy tác dụng rõ hơn khi bạn ngồi nhiều giờ liên tục mỗi ngày.
Nên chỉnh thông số nào trước tiên?
Hãy chỉnh độ cao để chân đặt chắc trên sàn, sau đó chỉnh tựa lưng và tay vịn. Cuối cùng điều chỉnh độ nghiêng sao cho bạn thấy thoải mái.
Ghế văn phòng cũ có còn dùng được lâu không?
Tùy tình trạng. Nếu khung còn chắc, các điều chỉnh vẫn hoạt động tốt và đệm chưa xẹp, bạn có thể dùng tiếp. Nếu ghế kêu lạch cạch, lắc lư hoặc đệm lún nhiều, nên cân nhắc thay mới.
Đau lưng khi ngồi lâu có nên tự chữa tại nhà không?
Các động tác kéo giãn nhẹ và đổi tư thế thường giúp giảm mỏi tạm thời. Tuy nhiên, nếu đau kéo dài, tăng dần hoặc tê lan xuống chân, bạn nên đi khám bác sĩ để được tư vấn phù hợp.